“MUNTAXAB-I ASH’OR-I ASOTIZA” – OKSFORD UNIVERSITETINING BODLEAN KUTUBXONASIDAGI XVII ASRGA OID FORSIY BAYOZ

Abstrak

Ushbu maqolada Oksford universiteti qoshidagi Bodlean kutubxonasida saqlanayotgan, taxminan 150 nafar shoirning tanlangan she’rlarini o‘z ichiga olgan XVII asrga oid forsiy bayoz (she’riy to‘plam) – “Muntaxab ash’or-i asotiza” (Elliott 292-qo‘lyozma) haqida qisqacha ma’lumot beradi. Qo‘lyozmaning kelib chiqish tarixi, ichki dalillar va keyinchalik kiritilgan qo‘shimchalar – xususan, Shayx Inoyatulloh qalamiga mansub yozuvlar – tahliliga asoslanib, tadqiqot ushbu qo‘lyozma hijriy 1081-yil (milodiy 1670-yil)dan oldin tuzilganligini asoslaydi. Maqolada qo‘lyozmaning kodikologik xususiyatlari, mazmuni va o‘ziga xos matn variantlari, jumladan, Shayx Inoyatulloh tomonidan ko‘chirilgan to‘rtta g‘azal ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, unda ushbu “bayoz” noyob variantlar va boshqa manbalarda saqlanmagan she’rlarni (jumladan, Murshid-i Burujirdiyning tanlangan she’rlarini) o‘zida jamlagani ko‘rsatib o‘tiladi; bu esa qo‘lyozmaning Boburiylar davridagi she’riyat uzatilishi jarayonini o‘rganish va forsiy matn an’analarini qayta tiklashdagi muhim ahamiyatini namoyon etadi.